1 november 2010

Kom naar Hans Wiegel !

Het zou kunnen dat u nog geen uitnodiging heeft ontvangen of gezien voor het Conservatief Café van 9 november 2010.

VVD Coryfee Hans Wiegel (1941) zal deze avond voor ons spreken over de actuele politieke situatie in ons land.


Deze avond is mede georganiseerd door de Edmund Burke Stichting en het Christelijk conservatief beraad

In verband met de grote belangstelling is de Goudse Sint Janskerk deze avond de "place to be".
Omstreeks 22.00 uur zal er een gezellige borrel worden gehouden in ons vast etablissement: Stadscafé De Zalm op de Markt te Gouda.

Meer info en aanmelding: www.Conservatief Café.nl

Lessen uit Kreta

29-10-2010 21:04 | Jan van Klinken

Net als vorige week gaat het over roken, maar dan in een heel andere context. Om te beginnen een anekdote. Een predikant die een groot liefhebber was van geurige havanna’s, kwam bij een vrouw op huisbezoek in de tijd dat er overal volop werd gerookt, haalde een stevig uit de kluiten gewassen bolknak uit zijn binnenzak en zocht een doosje lucifers op. „Ach dominee”, sprak de vrouw hem aan, „u en dan zo’n afgod.” Waarop de predikant droogjes opmerkte: „Daarom steek ik er ook de brand in.”

Is roken inderdaad on-Bijbels, zoals de vrouw wilde zeggen? Daarover heeft in deze krant wel eens een discussie gewoed, waarbij zwaar geschut in stelling werd gebracht. Tegenstanders van roken voerden aan dat christenen hun lichaam niet met teer en nicotine mogen bezoedelen. Wie rookt, brengt bovendien zichzelf nodeloos in gevaar. Kortom, een christen behoort zich van tabak te onthouden.

Onzin is dat zeker niet en het kan mensen die willen stoppen, over de streep te trekken. Maar over het algemeen ben ik niet zo dol op dat soort discussies. Dan zou je ook over autorijden kunnen beginnen. Hoeveel ritten maken we niet voor de fun, voor ons plezier? En dat terwijl het je op de weg begeven statistisch gezien een riskante bezigheid is, ook al denken we allemaal dat niet wij maar een ander een ernstig ongeluk zal overkomen.

Wat ik erop tegen heb, is dat we voordat we er erg in hebben, een verplicht scorelijstje voor christenen hebben aangelegd. Het heeft iets van het afdwingen van goede werken. Of beter: het nalaten van slechte werken. Met als gevolg dat iedereen op iedereen zit te letten en dat mensen om die reden hun gedrag aanpassen. Lijkt me allemaal niet echt de bedoeling.

Ik zal dus nooit zeggen dat christenen –en daarmee zijn we weer terug bij het onderwerp van vorige week– een voorgeschreven leefstijl zouden moeten volgen. Gebod op gebod en regel op regel. Die kant moet het wat mij betreft zeker niet op. Anderzijds wil dat niet zeggen dat de Bijbel alles op dit gebied maar in het midden laat.

Ik kwam erop door een onderzoek naar de gezondheidssituatie van de boeren op Kreta. Een Griekse wetenschapper, Constantine Vardavas, is daarop een tijdje terug aan de universiteit van Maastricht gepromoveerd. Het is een buitengewoon leerzame studie.

Onder de boeren op het Griekse eiland kwamen tot veertig jaar geleden niet of nauwelijks welvaartsziekten voor. Kanker bijvoorbeeld was een zeldzaamheid en hart- en vaatziekten waren een vrijwel onbekend verschijnsel (terwijl de boeren rookten als ketters!).


De laatste decennia is dat beeld dramatisch veranderd. De zojuist genoemde ziekten komen er nu net zo vaak voor als in de rest van Griekenland. Dat vond de overheid op Kreta raar. Gedacht werd aan een milieuschandaal en ze gaf de eilandelijke universiteit opdracht dit uit te zoeken. De man die ermee werd belast, Constantine Vardavas, toonde aan dat de werkelijke oorzaak het gewijzigde leef- en eetpatroon was. De boeren bleken de afgelopen veertig jaar totaal anders te zijn gaan eten. In plaats van olijven en wilde groenten aten ze nu knakworst uit een potje en doperwten uit blik, om over alle mogelijke zoetwaar maar te zwijgen. Hieraan debet was vooral het opkomend toerisme, dat gepaard ging met de komst van supermarkten.

Maar er was nog een andere oorzaak voor de wijziging van hun leefpatroon. De boeren waren altijd vrij strikt Grieks-orthodox. Volgens hun christelijke geloof behoort de mens 200 dagen per jaar te vasten. Op vastendagen mag er geen dierlijk voedsel en geen melk worden geconsumeerd. De boeren aten dus heel weinig vlees.

Van vlees is bekend dat het kankerverwekkend is. Dat staat onomstotelijk vast. Met name (rood) vlees van runderen en varkens dient met mate te worden gegeten. Een wereldwijd onderzoek van enkele jaren geleden, waaraan de universiteit van Wageningen een belangrijke bijdrage heeft geleverd, is daar glashelder over.

Dat vasten van die Kretenzische boeren was dus een hele goede gewoonte. Alleen tot hun eigen schade hebben ze die losgelaten. Ze halen nu dagelijks hun bieflapjes en boerenmetworst bij de supermarkt op het dorp en kunnen daarna bij wijze van spreken meteen door naar de huisarts.

Dat vasten zal u bekend voorkomen. In de tijd van het Oude Testament was het een voorschrift. Ook in het Nieuwe Testament wordt ons het vas­
ten aangeprezen. Maar om de een of andere ondoorgrondelijke reden hebben we dat naderhand aan andere godsdiensten overgelaten en consumeren we dag in dag uit dat het een aard heeft.

U voelt ’m al aankomen: ik ga niet zeggen dat we elkaar het vasten moeten gaan afdwingen. Als het niet spontaan uit een zekere geestelijke gezindheid gebeurt maar omdat erop wordt gelet, heeft het weinig tot geen betekenis. Opvallend blijft het nalaten intussen wel.

Ds. C. J. Meeuse heeft een halfjaar geleden in deze krant met de Bijbel in de hand gepleit voor de herinvoering van vastendagen. Veranderd is er daarna natuurlijk helemaal niets. Dat zal de predikant ook niet hebben verwacht. Maar het is wel tot onze eigen schade, ook in lichamelijk opzicht. De boeren op Kreta kunnen erover meepraten.

Gebaksschoteltjes straks naast sigarettenbekers

En op deze column steek ik vanavond nog een overtreffelijk sigaar (Justus Van Mourik) op!


22-10-2010 21:10 | Jan van Klinken

Op het gevaar af dat u denkt: daar heb je Jan Suiker weer, wil ik u graag even mee terugnemen naar het voorpaginabericht van vorige week vrijdag met als kop ”Fructose versnelt kankerproces”. Maar voordat ik dat doe, eerst iets anders.

Lenze Meinsma vonden velen indertijd een tamelijk onsympathieke man. Hij had een heel streng gezicht en liep altijd over roken te zeuren. Ach, iedereen wist in de jaren zeventig en tachtig wel dat roken slecht was voor je, maar alles met mate en die paar peuken op een dag, dat kon toch nooit zo heel slecht zijn want opa had zijn hele leven als een schoorsteen gerookt en was toch maar mooi 90 geworden.

Op verjaardagen kwamen er bekertjes met 
sigaretten op tafel en op de redactielokalen 
waar ik mijn journalistieke loopbaan begon, 
was de rook om te snijden. Toen ik ruim 25
jaar geleden na een verhuizing met mijn 
nieuwe huisarts kennismaakte, was het eerste dat hij mij aanbood een sigaret. Samen zaten 
we in de spreekkamer gezellig te paffen.

Minder gezellig waren de gevolgen. Je hoorde links en recht van notoire rokers die longkanker hadden gekregen en dat zette velen aan het denken. Die Meinsma van de antirookcampagne had misschien toch wel een beetje gelijk. Collega’s besloten te stoppen, bij mensen op bezoek vroeg je voortaan netjes of er gerookt mocht worden en dat stuitte steeds vaker op bezwaren, de bekertjes met sigaretten op verjaardagen verdwenen en langzaam maar zeker werd roken omstreden. Ik prijs de dag dat ik er zelf ook een punt achter zette, zodat ik nooit meer met teerresten in de mond wakker word.

Alleen de cafés leveren nog een achterhoedegevecht omdat er rokers zijn die het niet laten kunnen. Afgezien daarvan kun je zeggen dat Meinsma succes heeft gehad, ook al mag hij dat zelf niet meer meemaken. Het zal altijd gissen blijven hoevelen er menselijkerwijs dankzij hem langer leven, maar volgens statistische berekeningen zijn het er veel. Heel veel.

De door Meinsma in gang gezette actie heeft intussen wel een halve eeuw nodig gehad. Zo lang duurt het om ingesleten gedrag dat in brede lagen van de bevolking voorkomt, te veranderen. Over trage massa gesproken. En dan te bedenken dat al sinds jaar en dag in koeienletters op pakjes sigaretten staat aangegeven wat de gevolgen zijn.

U snapt de link al met fructose. Daar is nieuws over dat vraagt om een vergelijkbaar vervolg. Zoals deze krant berichtte, is aangetoond dat fructose kankercellen sneller laat delen. Het onderzoek dat hiernaar werd verricht aan de universiteit van Californië, werd gepubliceerd in het blad Cancer Research.

Alvleesklierkankercellen werden blootgesteld aan zowel glucose als fructose. De cellen bleken te groeien op glucose en gebruikten fructose om zich te delen. En dan te bedenken dat fructose/glucosestroop in vrijwel alle industrieel bereide levensmiddelen zit. Jams, frisdranken, koekjes, brood. Je kunt het zo gek niet bedenken.

Een wetenschapper van naam die fructose/glucosestroop al eerder onder verdenking plaatste, is Daniel Servan Schreiber. Hij is hoogleraar in de psychiatrie en nadat bij hem tot twee keer toe een tumor was vastgesteld, las hij alles wat er in wetenschappelijke kring bekend is over de relatie tussen voeding en kanker. Het begon hem al spoedig te duizelen, want het was angstaanjagend veel. Het gekste vond hij nog dat veel kankerexperts hiervan volslagen onkundig zijn. Toen hij aan zijn oncoloog vroeg of hij een speciaal dieet moest volgen vanwege de tumor en de zware behandelingen, zei de man: „Nee hoor, u mag alles eten.”

Servan Schreiber schrijft hierover in zijn boek ”Antikanker”, waarvan de Nederlandse versie is uitgegeven door uitgeverij Kosmos. Hij haalt genadeloos uit naar fructose/glucosestroop en vergelijkt het met gif. De explosieve toename van kanker zou volgens hem wel eens goed met de massale consumptie van dit goedje kunnen samenhangen.

Schreiber kreeg de wind van voren, evenals de aanhangers van de Moermantherapie en andere niet-toxische behandelwijzen. Laatstgenoemden beweren al veel langer dat suiker en frutose/glucose een slechte invloed hebben op kankercellen. En misschien waren de aanwijzingen nog niet tot achter de komma doorgerekend. Zou best kunnen. Maar goed, er is nu de publicatie in Cancer Research, al moet daarbij wel worden aangetekend dat kankercellen intelligent genoeg zijn om ook zonder fructose/glucose aan brandstof te komen.

De grote man achter het Amerikaanse onderzoek, dr. Anthony Heaney, pleit in het blad Cancer Research voor een campagne tegen de consumptie van fructose, net als bij roken. Vandaar mijn uitstapje naar Meinsma. Heany voorziet –terecht– dat er een heel lange weg te gaan is. Net als bij roken gaat het om gedragsverandering op grote schaal. Niet één mammoettanker moet van koers veranderen maar een hele vloot.

Toch kan het niet anders of er komt een dag dat de gebaksschoteltjes op verjaardagen in de kast zullen blijven en dat er op de verpakking van allerhande levensmiddelen in chocoladeletters staat aangegeven: ”Dit product bevat fructose/glucose en is schadelijk voor de gezondheid”.

Volgers